O co właściwie chodzi z tym brazylijskim karnawałem?
W Rio wygląda to tak.
Niemal każda dzielnica (i favela- tam są te najsłynniejsze, Mangueira, Salgueiro) ma swoją szkołę
samby, tzw bloco lub bandę. Bloco może być
wielkie, zlożone z kilku tysięcy ludzi,
albo malutkie, z kilkunastu osób. Blocos grają i tańczą sambę, ale często też
inne gatunki muzyczne, głównie brazylijskie, tak jak muzyka z północy Brazylii,
forro, maracatu, samba reggae, albo rock, albo cokolwiek. W Rio jest ich
kilkaset.
Przygotowania do karnawału
zaczynają się zwykle pół roku wcześniej, w każdym tygodniu odbywają się próby-
ensaios. W ostatnich dwóch tygodniach są to próby generalne przed karnawałowym
występem, na który przychodzi publiczność i wielu turystów- są za darmo. Jedyna
różnica między tą próbą i karnawałem jest brak kostiumów. Kostium jest ważnym
elementem karnawału i nazywa się po portugalsku fantasia- wymawiane fantazija.
Największe i najważniejsze blocos
podzielone są na 3 ligi. Pierwsza liga gra na Sambodromie. Sambodrom, ogromne
betonowe trybuny z miejscem na defiladę o długości 1700 metrów, które mieszczą 90.000
widzów. Przemarsz szkoły samby to nie
tylko muzyka, ale cały spektakl, mający swoją myśl przewodnią, dopasowane
kostiumy i piosenki i wielkie, zdobione platformy na samochodach, zwane carros alegoricos. Na carro alegorico
znajduje się też Porta Bandeira- tancerka z banderą szkoły samby. Każda szkołą
paraduje około 90 minut, a sędziowie oceniają różne aspekty występu- m.in. występ
baterii- zespołu perkusyjnego utrzymującego rytm, harmonię, passistas- czyli
maszerujących tancerzy. Każda grupa passistas jest prowadzona przez pastora-
tancerkę dającą przykład. Oceniania jest
też tzw evolucao występu, czyli jego jakość artystyczną, pomysłowość,
spontaniczność. W karnawale przemarsze szkół samby na Sambodromie trwają przez całą noc, aż do samego rana.
Ostatnie ensaio przed karnawałem na Sambodromie. Defiluje bloco Unidos de Tijuca.
Druga liga szkół samby
paraduje na Avenida Rio Branco w centrum
miasta, zamkniętej na 4 dni dla ruchu samochodowego a trzecia na Aveida 28 de Setembro blisko
stadionu Maracana.
Poza tymi oficjalnymi
obchodami karnawał świętuje się na ulicach i w dzielnicach. To ta bardziej popularna, tradycyjna część karnawału. Każda dzielnica ma
swój bloco, który rozpoczyna występ wczesnym popołudniem i maszeruje ulicami
zbierając po drodze rzesze widzów.
Karnawał trwa 4 dni, w ciągu
tych czterech dni Brazylia staje i niemożliwe jest załatwienie czegokolwiek.
Właściwie niemożliwe jest załatwienie czegokolwiek w okresie 2 tygodni przed i
tygodnia po karnawale.
Trzeba podkreślić tutaj, że
karnawał świętuje się w środkowej i północnej Brazylii, od Rio na południe jego
popularność się zmniejsza, w stanach takich jak Parana, Santa Catarina czy Rio
Grande do Sul praktycznie się go nie obchodzi, a wręcz większość osób twierdzi,
ze go nie lubi i miałoby ochoty uczestniczyć. Muita bagunca mówią o nim-
wielki bałagan. I to określenie nie odnosi się tylko do bał
aganu w sensie niemiłosiernie zaśmieconych ulic, ale także straszliwych tłumów, kradzieży, pijaństwa i generalnej rozwiązłości, jakie są też częścią karnawału. To czas w ciągu roku kiedy zapomina się o nienajweselszej codzienności, o biedzie, przemocy i problemach z jakimi Brazylijczycy borykają się każdego dnia. I w tym zapominaniu Brazylijczycy idą na całość i z fantazją.
I kilka fimików. Pierwszy to uliczny bloco Ceu na Terra (Niebo na Ziemi) z dzielnicy Santa Teresa
A te to już Sambodrom. Szkoła samby Beija-Flor (Koliber), która zazwyczaj wygrywa.